Als professioneel meeluisteraar van mobiele gesprekken in de trein, krijg je veel informatie waar je maar weinig mee kunt. “Waar ben jij” is zo’n vraag die onduidelijk blijft. Je kunt het natuurlijk gaan vragen, maar eigenlijk is dat een minder interessant aspect van dit vak. De bedoeling van het meeluisteren is om juist die informatie te krijgen waar je op in kunt spelen. Waarmee je de beller juist kunt helpen, waar je een grapje over kunt maken, of juist een gesprek mee kunt beginnen.
Zo zat ik laatst in de trein waarin iemand wat verrast werd toen de trein door het voor haar gewenste station reed. Ze pakte haar mobiel en begon te bellen. Aan de andere kant antwoordde een vriendin van haar. De belster deelde haar mee dat ze het station voorbij gereden was en dat de afspraak niet op de juiste tijd door kon gaan. Uiteindelijk werd er besloten om de afspraak later door te laten gaan, de belster kon gewoon overstappen op een trein die er wel zou stoppen. Nu wilde ze op het volgende station uitstappen, maar dat hield ik tegen. Ik gaf haar mijn kaartje (hetgeen verklaart waarom je meeluistert) en vertelde haar dat ze de eerste trein van dat station zou missen, daar de treinen in tegenovergestelde richting elkaar juist daar kruisen. De daaropvolgende trein zou pas 30 minuten later zou gaan. Daarnaast zou die trein ook niet naar het gewenste station gaan. Door mijn kaartje en wijselijke advies stapte ze uit op het door mij aangegeven station en nam de trein naar de juiste bestemming. Ze zou daar met een half uur vertraging aankomen.
Nu was dit een mooi moment en daar doe je het toch eigenlijk wel voor, professioneel meeluisteren. Maar over het algemeen zijn de meeste gesprekken niet zo interessant. Vaak gaat het over dingen waar je net niet genoeg bij betrokken bent. Je kent degene over wie ze het hebben niet. Je krijgt maar de helft van het grapje mee. Of het is een insiders joke. Een als er een afspraak gemaakt wordt kan je er als professioneel meeluisteraar niet bij zijn. Dus je weet gewoon nooit hoe het verder afloopt. Je ontvangt slechts een flard van iemands leven. En sommige mensen vinden het helemaal niet eens prettig dat er meegeluisterd wordt. Dat zal wel liggen aan de hoeveelheid amateurs, je kunt dit vak niet zo maar uit oefenen!
De laatste tijd maak ik gesprekken mee waarbij het nut van je opleiding ook blijkt. Zo hoorde onlangs een meisje in de bus, dat iemand was overleden. Gewoon zo, bam, via mobiel in het openbaar. Dan moet je haar natuurlijk even bevragen over het hoe en wat. Duidelijkheid voor alles, toch?
En een week of wat later dacht ik iemand te horen lachen in de trein. Ik had mijn jas net uitgetrokken, wat te eten gepakt om me vervolgens te richten op het gesprek. Gelukkig betrof het hier een lege trein, want vaak hoor je weinig door andermans gesprekken. Toch had ik moeite om haar te verstaan. Dus pakte ik al mijn spullen weer samen en ging schuin tegenover haar aan de andere kant van het gangpad zitten. Ik knikte haar nog even viendelijk toe. Het gelach was geen vreugde, het waren tranen van verdriet. Haar relatie was net voorbij en die had zeker een lange tijd geduurd. Ik geloof dat ze ruim een halfuur met iemand aan de lijn heeft gesproken over dit verdriet.
Toch maken dit soort situaties het werk wel lastiger. In hoeverre gaat je professionaliteit? Mag je in dit soort gevallen actief ingrijpen, iemand laten uithuilen? Of steun en begrip aanbieden, of een troostend woord? Of laat je iemand achter in het verdriet? Het protocol voor professioneel meeluisteraars laat je hierbij in de steek. Maar doen alsof je niets gehoord hebt kan ook niet, want dan verloochen je de taak die je op je hebt genomen. Als meeluisteraar heb je wel een missie!
In deze laatste situatie heb ik niets gedaan. Het verdriet was dramatisch en voor je het weet overschrijd je de grens van je protocol. Dan krijg je later gedonder met de vakvereniging, geeft een lading rompslomp en dat wil je gewoon niet. Toen ze het gesprek ook beëindigd had ben ik opgestaan, raapte al mijn spullen weer bij elkaar en ben weer teruggegaan naar een zitplaats verderop. Dus keurig procedure 4a1 gevolgd: hoe te handelen bij ramptoerisme.
Michel Altorf- van der Kuil
Mobieltje (1)